અમેરિકાનું રાષ્ટ્રીય દેવું 40 ટ્રિલિયન ડોલરને પાર કરી ગયું છે. આ સ્થિતિએ વૈશ્વિક શેરબજારોમાં ચિંતા ઊભી કરી છે. બ્રોકરેજ ફર્મ જેફરીઝના અહેવાલ અનુસાર, અમેરિકન દેવામાં થઈ રહેલા વધારાને કારણે વિશ્વભરના રોકાણકારોમાં અસ્થિરતા જોવા મળી રહી છે.
આંકડાઓ દર્શાવે છે કે 18 ઓગસ્ટના રોજ અમેરિકાનું રાષ્ટ્રીય દેવું 40.05 ટ્રિલિયન ડોલરના ઐતિહાસિક સ્તરે પહોંચ્યું છે. ગયા વર્ષની સરખામણીએ આ દેવામાં 7.8 ટકાનો વધારો થયો છે. આ ઉપરાંત, ચાલુ નાણાકીય વર્ષના પ્રથમ દસ મહિનામાં અમેરિકન સંઘીય સરકારે 1.8 ટ્રિલિયન ડોલરની રાજકોષીય ખાધ નોંધાવી છે. એકલા જુલાઈ મહિનામાં જ 432 અબજ ડોલરની માસિક ખાધ નોંધાઈ હતી, જે માર્ચ 2021 પછીની સૌથી મોટી ખાધ છે.
અમેરિકાની આવક અને ખર્ચ વચ્ચેનો તફાવત સતત વધી રહ્યો છે. જુલાઈ મહિનામાં ફેડરલ આવકમાં ગયા વર્ષની સરખામણીએ 1.3 ટકાનો અને છેલ્લા ત્રણ મહિનામાં 5.7 ટકાનો ઘટાડો થયો છે. ટેક્સ અને ડ્યૂટીમાંથી મળતી આવક પણ ઘટી છે. આની સામે સરકારી ખર્ચમાં 21.7 ટકાનો જંગી વધારો થયો છે. ઓછી આવક અને વધુ ખર્ચને કારણે ઉધાર લેવાનો આધાર અને વ્યાજ ચૂકવવાનો બોજ વધ્યો છે.
અમેરિકન સરકારી બોન્ડ માર્કેટમાં પણ દબાણ જોવા મળી રહ્યું છે. 10-વર્ષીય ટ્રેઝરી બોન્ડની યીલ્ડ 4.683 ટકા પર પહોંચી છે, જે છેલ્લા 19 વર્ષમાં સૌથી ઊંચું સ્તર છે. 30-વર્ષીય બોન્ડની યીલ્ડ પણ 5.216 ટકા પર પહોંચી છે, જે વર્ષ 2001 પછીનું સૌથી ઊંચું સ્તર છે. આ બોન્ડ્સ વિશ્વભરની બેન્કો, પેન્શન ફંડ્સ, વીમા કંપનીઓ અને વિવિધ દેશોની સરકારો પાસે મોટી માત્રામાં રોકાયેલા છે.
બોન્ડ યીલ્ડમાં થતો વધારો વૈશ્વિક બજારો માટે સંકેત માનવામાં આવે છે. આથી નિષ્ણાતો ચિંતા વ્યક્ત કરે છે કે અમેરિકાની નાણાકીય સ્થિતિ વૈશ્વિક રોકાણકારો માટે અસ્થિરતા ઊભી કરી શકે છે. જો કે, કોઈ પણ ચોક્કસ દિશા વિશે અનુમાન લગાવવું યોગ્ય નથી. સમગ્ર પરિસ્થિતિનું નજીકથી નિરીક્ષણ જરૂરી છે.
આ રિપોર્ટ જેફરીઝના ગ્લોબલ ઇક્વિટી સ્ટ્રેટેજિસ્ટ ક્રિસ્ટોફર વૂડ દ્વારા તૈયાર કરવામાં આવ્યો છે. તેમાં જણાવાયું છે કે લાંબા ગાળાના સરકારી બોન્ડ્સ પર દબાણ અમેરિકન અર્થતંત્રની નબળી સ્થિતિ દર્શાવે છે. આ સ્થિતિ સામાન્ય નાગરિકો માટે પણ મહત્વની છે, કારણ કે તેના કારણે વૈશ્વિક સ્તરે નાણાકીય બજારોમાં ઉતાર-ચઢાવ જોવા મળી શકે છે.