અમદાવાદ શહેરની 'સેફ સિટી' તરીકેની છબી પર ઈમરજન્સી હેલ્પલાઈન 112ના આંકડા સવાલ ઉઠાવે છે. ઓગસ્ટ 2025થી જુલાઈ 2026 દરમિયાનના 334 દિવસના ડેટા મુજબ, શહેરમાં કુલ 2,10,593 ઈમરજન્સી કૉલ્સ નોંધાયા છે. આમાંથી 1,00,081 કૉલ્સ એટલે કે આશરે 48 ટકા કૉલ્સ શારીરિક માથાકૂટ, જાહેર ઝઘડા અને હિંસક હુમલા સંબંધિત હતા. એટલે કે, શહેરમાં સરેરાશ દર 4.8 મિનિટે એક હિંસક બનાવ નોંધાય છે.
પોલીસ લોગના આ આંકડા દર્શાવે છે કે શેરી હિંસા માત્ર છૂટાછવાયા બનાવો નથી, પરંતુ ઈમરજન્સી પ્રતિસાદનો મોટો હિસ્સો બની ગઈ છે. સૌથી વધુ 36,238 કૉલ્સ જાહેરમાં વિવાદ-ઝઘડાના હતા, જ્યારે 36,161 કૉલ્સ હુમલાના હતા. દારૂના નશામાં થતા દંગલ અને ઝઘડાના 17,050 કૉલ્સ નોંધાયા છે. મહિલાઓ અને બાળકો પર શારીરિક હુમલાના 10,632 કૉલ્સ પણ આ યાદીમાં સામેલ છે.
ગુજરાતમાં દારૂબંધી હોવા છતાં, દારૂના નશામાં થતી હિંસાના આંકડા નોંધપાત્ર છે. જાહેર ઝઘડા અને હુમલાના કુલ 89,449 કૉલ્સમાંથી 17,050 કૉલ્સ એટલે કે આશરે 19 ટકા કૉલ્સ પીધેલાઓના દંગલ સાથે સંકળાયેલા છે. આ પરથી સ્પષ્ટ થાય છે કે ગેરકાયદે દારૂની ઉપલબ્ધતા અને તેનાં પરિણામે થતી હિંસા શહેર માટે મોટો પડકાર છે.
જાહેર સ્થળોએ ટોળાશાહીના પણ ગંભીર કિસ્સા સામે આવ્યા છે. વસ્ત્રાલ વિસ્તારમાં નાના વ્યવસાયિક વિવાદને લઈને શસ્ત્રસજ્જ ટોળાએ એક શખ્સ પર હુમલો કર્યો હતો અને વાહનોની તોડફોડ કરી હતી. વાડજ વિસ્તારમાં બાળ અપહરણની અફવાથી એક ટોળાએ ઓટોરિક્ષાને ઘેરીને મહિલાઓ પર હુમલો કર્યો હતો, જેમાં એક મહિલાનું મોત નીપજ્યું હતું. આવા બનાવો જાહેર સુરક્ષા અંગે ગંભીર પ્રશ્નો ઉભા કરે છે.
કંટ્રોલ રૂમ પર દબાણ વધ્યું છે. હિંસા સિવાયના પણ અનેક કટોકટીના કૉલ્સ આવે છે. આ સમયગાળામાં જીવનના જોખમના 5,583 કૉલ્સ, મૌખિક દુર્વ્યવહારના 4,769 કૉલ્સ, ઘરેલુ હિંસાના 3,749 કૉલ્સ અને મહિલા-બાળક સુરક્ષા સંબંધિત 5,842 કૉલ્સ નોંધાયા છે.
અમદાવાદમાં ગેંગ-સિંડિકેટ ક્રાઈમ ઘણા મોટા શહેરોની સરખામણીએ ઓછો હોવાનું જણાય છે, પરંતુ શેરી હિંસા અને રોજિંદા ઝઘડાનો આટલો મોટો આંકડો શહેરી વ્યવસ્થા માટે ચિંતાનો વિષય છે. નિષ્ણાતોના મતે, હિંસાના મૂળ કારણો તરફ ધ્યાન આપવાની જરૂર છે. માત્ર દરોડા પૂરતા મર્યાદિત રહેવાને બદલે સામાજિક હસ્તક્ષેપ, નશાની સારવાર અને પોલીસ ગસ્ટરોમાં વધારો જેવા પગલાં અસરકારક બની શકે છે.
આ આંકડા સત્તાવાર પોલીસ લોગ પર આધારિત છે અને શહેરની સુરક્ષા વ્યવસ્થા સુધારવા માટે આ માહિતી ઉપયોગી થઈ શકે છે. અમદાવાદ મ્યુનિસિપલ કોર્પોરેશન અને પોલીસ વિભાગે આ મુદ્દે હજુ સુધી કોઈ સત્તાવાર નિવેદન આપ્યું નથી, પરંતુ નાગરિકોની સુરક્ષા માટે આ ડેટાની ગંભીરતાથી સમીક્ષા થવી જરૂરી છે.