અમેરિકામાં પ્રવેશતા કેનેડાના 500થી વધુ ઉત્પાદનો પર હવે 50 ટકાનો આયાત વેરો લાદવામાં આવ્યો છે. આ નવા ટેરિફ શનિવારથી અમલમાં આવ્યા છે, જે લગભગ 20 અબજ ડોલરના માલસામાનને અસર કરશે. ગત વર્ષે કેનેડાએ અમેરિકાને 381.92 અબજ ડોલરની નિકાસ કરી હતી, એમાં આ રકમ આશરે પાંચ ટકા બેસે છે. કેનેડાની નિકાસમાં આ સૌથી મોટો હિસ્સો ન કહેવાય, પરંતુ 50 ટકાનો દર ભારે નુકસાનકારક છે.
આ ટેરિફ જેટલો લાંબો સમય લાગુ રહેશે, ઘરગૃહસ્થોને તેટલી વધુ કિંમતો વેઠવી પડી શકે છે. અગાઉ લાદવામાં આવેલા વેરાને કારણે ભાવ પહેલેથી વધ્યા છે, એમાં આ નવો બોજો ઉમેરાશે. આયાતકારોએ આ વેરો ભરવાનો હોય છે, પણ તેનો ભાર મોટે ભાગે ગ્રાહકો પર આવી પડે છે.
પ્રભાવિત ઉત્પાદનોની યાદી અત્યંત વ્યાપક અને ક્યારેક ખૂબ વિશિષ્ટ છે. ખરીદીના ઘણા વિભાગો તેમજ ઘર બાંધકામ જેવા ક્ષેત્રોમાં ગ્રાહકોને ભાવવધારો જોવા મળી શકે છે. જ્યારે આ ટેરિફની પહેલી જાહેરાત થઈ ત્યારે ટ્રમ્પ વહીવટીતંત્રે કહ્યું હતું કે તે હોકી સ્ટિકથી માંડીને વાઇન અને સિમેન્ટ સુધીની ચીજવસ્તુઓ પર લાગુ થશે. અંતિમ યાદીમાં 550થી વધુ વસ્તુઓ સામેલ છે. આ યાદીમાં કુદરતી મધ, ટ્યૂલિપ અને લિલી જેવા ફૂલોના બલ્બ, તાજાં ફૂલો, બીટ-ડુંગળી સહિત શાકભાજીનાં બીજ, ઘોડાના વાળ, કાચબાના કવચ અને શિંગડા જેવાં પ્રાણી ઉત્પાદનો, બીયર, વર્માઉથ અને સાઇડર જેવાં આલ્કોહોલિક પીણાં, ફર્નિચરના નોબ, વૉલપેપર, લાઇટિંગ ફિક્સ્ચર, પ્લેટ-કપ-બાઉલ જેવાં રસોડાનાં વાસણો, પેઇન્ટ, વાર્નિશ, વિનાઇલ ફ્લોરિંગ અને પ્લાયવુડ, આઇસ સ્કેટ, હોકી સ્ટિક, ગોલ્ફ અને ફિશિંગ સાધનો, પરફ્યુમ, મેકઅપ, નેઇલ કેર પ્રોડક્ટ્સ, લગેજ, બેગ, ગ્લોવ્ઝ, કોટ, રમકડાં, ક્રિસમસ સજાવટ, ડિજિટલ કૅમેરા, રેકર્ડિંગ ઇક્વિપમેન્ટ, સ્માર્ટફોન, વિડિયો ગેમ કન્સોલ, પરબિડીયા, સિગારેટ પેપર અને ટિશ્યુ પ્રોડક્ટ્સનો સમાવેશ થાય છે.
આ ટેરિફ 1930ના ટૅરિફ ઍક્ટની કલમ 338 હેઠળ લાદવામાં આવ્યો છે. આ કાયદો લાંબા સમયથી નિષ્ક્રિય હતો અને તેનો આ પહેલાં ક્યારેય ઉપયોગ થયો નથી. તે પ્રમુખને એવા દેશોના ઉત્પાદનો પર 50 ટકા સુધી આયાત વેરો લાદવાની સત્તા આપે છે, જે અમેરિકન વ્યવસાયો સામે ભેદભાવ કરે છે. ટ્રમ્પ વહીવટીતંત્રનો દાવો છે કે કેનેડાએ અમેરિકન કાર, આલ્કોહોલ અને ડેરી ઉત્પાદનો સામે ભેદભાવ કર્યો છે, ખાસ કરીને ગયા વર્ષે અમેરિકાએ આયાત વેરો લાદ્યા બાદ. નવી યાદી તેના કરતાં ઘણી વ્યાપક છે.
ટેરિફ અમલમાં આવતાં જ વડા પ્રધાન માર્ક કાર્નીએ પલટવારની જાહેરાત કરી. શનિવારે તેમણે કહ્યું કે સરકાર 8 સપ્ટેમ્બરથી 'ડોલર બદલ ડોલર'ના ધોરણે જવાબી પગલાં લેશે, જેમાં અમેરિકન સ્ટીલ, ડેરી, વીજ ઉપકરણો, કૃષિ મશીનરી, પલ્પ-પેપર અને ઇલેક્ટ્રોનિક્સને નિશાન બનાવાશે. વધુ વિગતો બાદમાં આપવામાં આવશે. બીજી તરફ, પ્રમુખ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પે સંકેત આપ્યો છે કે તેઓ આવતા વર્ષે અમેરિકામાં કાર પરના હાલના આયાત વેરામાં વધારો કરી શકે છે, જે સંઘર્ષને વધુ તીવ્ર બનાવી શકે છે.
સોમવારે પણ મજબૂત પલટવાર અને વધુ સંઘર્ષની ધમકીઓ ચાલુ રહી. ઑન્ટેરિયોના પ્રીમિયર ડગ ફોર્ડે એસોસિએટેડ પ્રેસને કહ્યું કે 'બધું જ ટેબલ પર છે'. વેપાર યુદ્ધ વધુ વણસે તો પ્રાંત અમેરિકાને વીજળી અને નિર્ણાયક ખનિજો આપવાનું બંધ કરવા તૈયાર હોવાનું તેમણે જણાવ્યું.
આ સમગ્ર મામલો બંને દેશો વચ્ચે ચાલી રહેલા મોટા વેપાર વિવાદનો ભાગ છે. કેનેડિયન માલ પરના અગાઉના ટેરિફથી કેટલાક ક્ષેત્રો પહેલેથી પ્રભાવિત છે. હવે 50 ટકાના નવા વેરાએ સરહદની બંને બાજુના વેપારીઓ અને ગ્રાહકો માટે અનિશ્ચિતતા વધારી છે. આ ટેરિફ કેટલા સમય સુધી લાગુ રહેશે અને આગળ કેવાં પગલાં લેવાશે, તેના પર અસર નિર્ભર છે.