છેલ્લા કેટલાક સપ્તાહથી દેશના બજારમાં ખાંડના ભાવમાં નોંધપાત્ર વધારો જોવા મળ્યો છે. છૂટક બજારમાં ખાંડના ભાવ અચાનક વધતાં સામાન્ય ગ્રાહકો પર સીધી અસર પડી છે. ચા, મીઠાઈ, મિઠાઈઓ અને અન્ય ખાદ્ય પદાર્થોના ભાવ પણ વધ્યા છે. આ દરમિયાન, ઈન્ડિયન શુગર મેન્યુફેક્ચરર્સ એસોસિએશન (ISMA) એ એક નિવેદનમાં કહ્યું છે કે દેશમાં ખાંડની કોઈ માળખાકીય અછત નથી. ISMA મુજબ, હાલનો ભાવવધારો અસ્થાયી છે અને ટૂંક સમયમાં તેમાં સુધારો આવશે.
ISMA એ ભાવવધારાના કારણો સમજાવતા જણાવ્યું હતું કે તહેવારોની સીઝનમાં ખાંડની માંગ અચાનક વધી છે. આ ઉપરાંત, આંતરરાષ્ટ્રીય બજારમાં ખાંડના ભાવમાં 16 ટકાનો ઉછાળો આવ્યો છે, જેની અસર ભારતીય બજાર પર પણ થઈ છે. સૌથી મહત્વનું કારણ કેટલાક વેપારીઓ દ્વારા કરવામાં આવતી સંગ્રહખોરી છે. તેમના દ્વારા બજારમાં કૃત્રિમ અછત ઊભી કરી ભાવ વધારવામાં આવે છે. ISMA એ ઈથેનોલ બ્લેન્ડિંગ પ્રોગ્રામ (EBP) ને લઈને પણ ચર્ચાનો અંત કર્યો છે. તેમણે સ્પષ્ટ કર્યું કે ઈથેનોલ ઉત્પાદનમાં 75 ટકા હિસ્સો અનાજનો છે, તેથી ખાંડના ઉત્પાદન પર તેની કોઈ અસર થતી નથી.
આ અસ્થાયી ભાવવધારાની સૌથી વધુ અસર મધ્યમ અને નીચી આવક ધરાવતા પરિવારો પર પડે છે. ખાંડ એ દૈનિક જીવનની આવશ્યક ચીજવસ્તુ હોવાથી તેની કિંમતમાં વધારો ઘરગથ્થુ બજેટને અસર કરે છે. જોકે, સરકાર અને ISMA બંને દ્વારા ખાતરી આપવામાં આવી છે કે ટૂંક સમયમાં ભાવ નિયંત્રણમાં આવશે.
બજારમાં સ્થિરતા લાવવા માટે સરકારે ઘણા નિર્ણાયક પગલાં લીધાં છે. 10 લાખ મેટ્રિક ટન કાચી ખાંડની ડ્યુટી-ફ્રી આયાતને મંજૂરી આપવામાં આવી છે. આ સાથે, વેપારીઓ માટે સ્ટોક મર્યાદા નક્કી કરવામાં આવી છે, જેથી સંગ્રહખોરી અટકાવી શકાય. GST અને ભૌતિક સ્ટોકની સાપ્તાહિક તપાસ શરૂ કરવામાં આવી છે. ISMA એ ડીલરો માટે સ્ટોક મર્યાદા 400 ટનથી ઘટાડીને 200 ટન કરવાની ભલામણ પણ કરી છે, જેથી વધુ પ્રમાણમાં ખાંડ બજારમાં મુક્ત થઈ શકે.
આગામી દિવસોમાં ખાંડના ભાવ ઘટવાની પૂરી શક્યતા છે. નવું પિલાણ સત્ર સામાન્ય કરતાં 10 થી 15 દિવસ વહેલું શરૂ કરવાની તૈયારી છે. તામિલનાડુ અને કર્ણાટકમાં વિશેષ પિલાણ પહેલાથી જ શરૂ થઈ ચૂક્યું છે. સામાન્ય રીતે ઓક્ટોબર મહિનામાં દેશમાં લગભગ 4 લાખ મેટ્રિક ટન ખાંડનું ઉત્પાદન થાય છે. પરંતુ આ વર્ષે ઓક્ટોબર 2026માં 10 લાખ મેટ્રિક ટન ઉત્પાદન થવાનો અંદાજ છે. નવા પિલાણથી બજારમાં તાજો સ્ટોક આવશે, જેનાથી પુરવઠામાં વધારો થશે અને ભાવ સામાન્ય થશે.
ISMA એ ગ્રાહકોને અપીલ કરી છે કે તેઓ કોઈ ગેરસમજમાં ન આવે અને ગભરાટ વિના નિયમિત ખરીદી કરે. દેશ પાસે પૂરતો ખાંડનો સ્ટોક છે અને સરકાર તથા ઉદ્યોગ સંસ્થાઓ ભાવ સ્થિરતા માટે પ્રતિબદ્ધ છે. સરકારી દેખરેખ અને આયાતના પગલાં બાદ ટૂંક સમયમાં બજારમાં સ્થિરતા આવશે, એવો વિશ્વાસ ISMAએ વ્યક્ત કર્યો છે.