તેહરાન: ઈરાનનું ચલણ રિયાલ સોમવારે ડોલર સામે રેકોર્ડ નીચલા સ્તરે પહોંચ્યું હતું. બજારમાં ૧ ડોલર સામે ૨૦.૨ લાખ રિયાલનો દર નોંધાયો હતો. ઈરાનની મધ્યસ્થ બેંકનો સત્તાવાર દર ડોલર સામે ૧૫ લાખ રિયાલ છે, પરંતુ મોટાભાગના વ્યવહારો બજાર દરે થાય છે.
આ ઘટાડો અમેરિકા અને ઈરાન વચ્ચે વધતા આર્થિક તણાવની વચ્ચે આવ્યો છે. અમેરિકાના ટ્રેઝરી સેક્રેટરી સ્કોટ બેસેટે રવિવારે જણાવ્યું હતું કે ઈરાનની આર્થિક લાઈફલાઈન કાપી નાખવામાં આવશે. તેમણે એક્સ પરના નિવેદનમાં કહ્યું હતું કે પ્રમુખ ટ્રમ્પે ઈરાનની સૈન્ય ક્ષમતા નષ્ટ કરી છે અને પરમાણુ કાર્યક્રમનો અંત લાવ્યો છે. 'હવે અમે આર્થિક આક્રમણ કરીશું જે ઈરાન માટે આર્થિક નિર્ણાયક દિવસ લાવશે,' તેમણે ઉમેર્યું.
બેસેટે કહ્યું કે તહેરાન શાસનને ટકાવતી દરેક આર્થિક લાઈફલાઈન કાપવાનો ઈરાદો છે. તેમણે એવા દેશોને પણ ચેતવણી આપી હતી કે જેઓ ઈરાન સાથે વેપાર કરે છે, તેમના પર પ્રતિબંધો લાદી શકાય છે.
બીજી તરફ, ઈરાનના સુપ્રીમ નેશનલ કાઉન્સિલના સેક્રેટરી મોહસેન રિઝેઈએ ચેતવણી આપી હતી કે જો અમેરિકાનું આર્થિક યુદ્ધ ચાલુ રહેશે, તો હોર્મુઝ સ્ટ્રેટ અને પર્સિયન ગલ્ફમાંથી ક્રૂડ ઓઈલની નિકાસ સંપૂર્ણપણે બંધ કરી દેવામાં આવશે. તેમણે એમ પણ કહ્યું કે અમેરિકાના આર્થિક યુદ્ધને સમર્થન આપનાર કોઈપણ દેશને ઈરાન 'યુદ્ધના કૃત્ય' તરીકે ગણશે.
ઈરાનના વિદેશ મંત્રાલયના પ્રવક્તાએ તેહરાનમાં કહ્યું કે, 'આવી પરિસ્થિતિ (વેપાર બંધ કરવાની) પછી તે દેશોએ પરિણામો ભોગવવા પડશે. અમારા હાથ બાંધ્યા નથી.'
નોંધનીય છે કે ૨૮ ફેબ્રુઆરીએ અમેરિકા અને ઈઝરાયેલે ઈરાન પર હુમલો કર્યો હતો. ત્યારબાદથી રિયાલ સતત નીચે સરકી રહ્યો છે. છ મહિનાના યુદ્ધ દરમિયાન તે રેકોર્ડ નીચલા સ્તરે પહોંચી ગયો છે. આર્થિક નિષ્ણાતોના મતે, અમેરિકન પ્રતિબંધો અને લશ્કરી હુમલાઓને કારણે ઈરાનની અર્થવ્યવસ્થા પર ભારે દબાણ છે.
આ ઘટનાક્રમ ઈરાનના નાગરિકો માટે જીવનનિર્વાહ મુશ્કેલ બનાવી રહ્યો છે. રિયાલના અવમૂલ્યનથી આયાતી ચીજવસ્તુઓના ભાવમાં વધારો થવાની સંભાવના છે, જેની સીધી અસર સામાન્ય લોકો પર પડશે. આંતરરાષ્ટ્રીય સ્તરે આ સંઘર્ષના કારણે તેલ બજારમાં અસ્થિરતા પણ સર્જાઈ શકે છે.