દેશમાં સ્વાઈન ફ્લૂ (H1N1) ના કેસોમાં નોંધપાત્ર વધારો જોવા મળ્યો છે. કર્ણાટકમાં 4,000 થી વધુ અને દિલ્હીમાં 1,700 થી વધુ કેસ નોંધાયા છે. આ આંકડાઓને પગલે લોકોમાં ચિંતા ફેલાઈ છે, પરંતુ તબીબી નિષ્ણાતો અને સંશોધન સંસ્થાઓએ સ્પષ્ટતા કરી છે કે આ સ્થિતિ કોરોના જેવી ગંભીર નથી. નોંધનીય છે કે 2009માં આ વાયરસે વૈશ્વિક મહામારી ફેલાવી હતી, પરંતુ ત્યારબાદ તેની સારવાર અને રસી વિકસી ચૂકી છે.
ઈન્ડિયન કાઉન્સિલ ઓફ મેડિકલ રિસર્ચ (ICMR) એ જણાવ્યું છે કે દેશમાં H1N1 વાયરસનો કોઈ નવો સ્ટ્રેન મળ્યો નથી. હાલમાં ઉપલબ્ધ રસી આ વાયરસ સામે સંપૂર્ણ રક્ષણ પૂરું પાડે છે. ICMRના જણાવ્યા મુજબ, સ્વાઈન ફ્લૂ ફેલાય છે, પરંતુ તેનો દર નિયંત્રણમાં છે. લોકોએ ભય કે ગભરાટમાં આવવાની જરૂર નથી, પરંતુ બેદરકારી પણ ન રાખવી જોઈએ.
દિલ્હીની સફદરજંગ હોસ્પિટલના કમ્યુનિટી મેડિસિન વિભાગના પ્રોફેસર ડૉ. જુગલ કિશોરે સમજાવ્યું કે સ્વાઈન ફ્લૂ અને કોરોના બંને શ્વસનતંત્રને અસર કરે છે. બંને વાયરસના લક્ષણો સમાન છે, જેમ કે તાવ, ઉધરસ, નબળાઈ અને શરીરનો દુખાવો. જો કે, સ્વાઈન ફ્લૂનો મૃત્યુદર 1 ટકાથી ઓછો છે. ડૉ. કિશોરે કહ્યું કે જો તીવ્ર તાવ, ગળામાં દુખાવો, ખાંસી અથવા શ્વાસ લેવામાં તકલીફ થાય તો તાત્કાલિક ડૉક્ટરની સલાહ લેવી જરૂરી છે.
ડૉ. કિશોરે વધુમાં જણાવ્યું કે સ્વાઈન ફ્લૂની સારવાર માટે એન્ટિવાયરલ દવાઓ ઉપલબ્ધ છે. મોટાભાગના દર્દીઓમાં હળવા લક્ષણો જોવા મળે છે અને ઘરે જ આરામ કરવાથી સ્વસ્થ થઈ શકાય છે. ફક્ત ગંભીર કિસ્સાઓમાં હોસ્પિટલમાં દાખલ થવાની જરૂર પડે છે. સગર્ભા સ્ત્રીઓ, નાના બાળકો, વૃદ્ધો અને પહેલેથી અન્ય રોગોથી પીડિત લોકોએ વધુ સાવચેતી રાખવી જોઈએ.
સ્વાઈન ફ્લૂનો ચેપ ચેપગ્રસ્ત વ્યક્તિના ખાંસી, છીંક કે વાત કરવાથી હવામાં ફેલાતા ટીપાં દ્વારા ફેલાઈ શકે છે. તેથી સ્વચ્છતાનું ધ્યાન રાખવું, હાથ વારંવાર ધોવા અને ભીડવાળા વિસ્તારોમાં માસ્ક પહેરવું જરૂરી છે. આ ઉપાયોથી ચેપનું જોખમ નોંધપાત્ર રીતે ઘટાડી શકાય છે.
કેન્દ્ર અને રાજ્ય સરકારોએ સ્વાઈન ફ્લૂના વધતા કેસોને ધ્યાનમાં રાખીને હોસ્પિટલોમાં આઈસોલેશન વોર્ડ અને ડિઝાસ્ટર વોર્ડ તૈયાર કરવાના નિર્દેશ આપ્યા છે. જરૂરી દવાઓ અને બેડની અનામત વ્યવસ્થા કરવા પણ જણાવ્યું છે. AIIMS અને NCDC જેવી પ્રયોગશાળાઓને સેમ્પલ ટેસ્ટિંગ માટે એલર્ટ પર રાખવામાં આવી છે. આ પગલાંથી ઝડપી નિદાન અને સારવાર શક્ય બનશે.
આરોગ્ય મંત્રાલયે રાજ્યોને તમામ જિલ્લા હોસ્પિટલોમાં ફ્લૂ કોર્નર અને આઈસોલેશન વોર્ડ સ્થાપિત કરવાની સલાહ આપી છે. વધુમાં, દવાઓની ઉપલબ્ધતા સુનિશ્ચિત કરવા અને જાગૃતિ અભિયાનો ચલાવવા માટે પણ કહેવામાં આવ્યું છે. જિલ્લા આરોગ્ય અધિકારીઓને સાપ્તાહિક અહેવાલ આપવાનો નિર્દેશ આપવામાં આવ્યો છે.
નિષ્ણાતોના મતે, સ્વાઈન ફ્લૂથી બચવા માટે રસી લેવી સૌથી અસરકારક ઉપાય છે. વારંવાર હાથ ધોવા, માસ્ક પહેરવા અને ભીડવાળી જગ્યાએ જવાનું ટાળવું જોઈએ. સ્વચ્છતાના નિયમોનું પાલન કરવું અત્યંત જરૂરી છે. સમયસર સારવાર મેળવવાથી ગંભીર બીમારી ટાળી શકાય છે.
હાલમાં કેસ મુખ્યત્વે કર્ણાટક અને દિલ્હીમાં વધુ છે, પરંતુ અન્ય રાજ્યોમાં પણ થોડા કેસ નોંધાયા છે. છેલ્લા કેટલાક વર્ષોમાં આટલા મોટા પ્રમાણમાં કેસ સામે આવ્યા ન હતા, તેથી સતર્કતા જરૂરી છે. જો કે, ICMR અને નિષ્ણાતોનો અભિપ્રાય છે કે આ રોગ નિયંત્રણમાં લાવી શકાય તેવો છે. સરકારની તૈયારી અને દેખરેખથી પરિસ્થિતિ કાબૂમાં રહેશે.