સુપ્રીમ કોર્ટના જસ્ટિસ પ્રસન્ના બી. વરાલેએ મહારાષ્ટ્રમાં સરકારી શાળાઓની સ્થિતિ અંગે ગંભીર ચિંતા વ્યક્ત કરી છે. ધૂલે જિલ્લાની એક હાઈસ્કૂલમાં સ્માર્ટ ક્લાસરૂમના ઉદ્ઘાટન પ્રસંગે બોલતા તેમણે શિક્ષણ અને મોટા પ્રોજેક્ટ્સના ખર્ચની તુલના કરી.
તેમણે કહ્યું કે, નાસિક કુંભમેળા માટે આશરે ₹32,000 થી ₹34,000 કરોડનું બજેટ છે. જો આ બજેટનો માત્ર 0.1 ટકા એટલે કે લગભગ ₹32 કરોડ પણ શાળાઓની પ્રાથમિક જરૂરિયાતો પર ખર્ચવામાં આવ્યો હોત, તો રાજ્યની 100 થી 125 શાળાઓ બંધ થતી અટકી શકી હોત. તેમણે ઉમેર્યું કે, કોરિડોર પ્રોજેક્ટ્સ પર ₹11,000 કરોડ ખર્ચાઈ રહ્યા છે, જ્યારે શાળાઓ માટે નાની રકમ પણ ઉપલબ્ધ નથી.
કુંભમેળો એ વિશ્વના સૌથી મોટા ધાર્મિક આયોજનોમાંનો એક છે, જે દર 12 વર્ષે યોજાય છે. નાસિકમાં યોજાનારા આ આયોજન માટે વ્યાપક ઇન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર, સુરક્ષા અને સ્વચ્છતા વ્યવસ્થા પાછળ મોટું બજેટ ફાળવવામાં આવે છે. જસ્ટિસ વરાલેએ આ પૈકી એક નાનકડા અંશનો ઉપયોગ શિક્ષણ માટે થવો જોઈએ એવી દરખાસ્ત કરી.
પોતાના બાળપણનો ઉલ્લેખ કરતા તેમણે કહ્યું કે, તેમણે ધોરણ 10 સુધી મહાનગરપાલિકા અને જિલ્લા પંચાયતની સરકારી શાળાઓમાં મરાઠી માધ્યમમાં અભ્યાસ કર્યો. ક્ષેત્રીય ભાષામાં શિક્ષણ મેળવવાથી તેમની કારકિર્દીમાં કોઈ અવરોધ આવ્યો નથી. તેમણે ભારપૂર્વક જણાવ્યું કે, પ્રાથમિક શિક્ષણ અને આરોગ્ય એ દરેક નાગરિકનો મૂળભૂત અધિકાર છે. સરકારે આ અધિકારોની ખાતરી કરવી જરૂરી છે.
ગ્રામીણ શાળાઓની દયનીય સ્થિતિ પર ચિંતા વ્યક્ત કરતા તેમણે એક ઘટનાનો ઉલ્લેખ કર્યો. તેમણે કહ્યું કે, સુવિધાઓના અભાવે ત્રણ વિદ્યાર્થિનીઓને ભોંયતળિયે ઊંઘવું પડ્યું હતું, અને સાપ કરડવાથી ત્રણેયનું મોત થયું હતું. આ ઘટના ગ્રામીણ શાળાઓમાં બાળકોની સુરક્ષા માટે ગંભીર પ્રશ્નો ઉભા કરે છે. તેમણે કહ્યું કે, શાળાઓમાં સલામત આવાસ, પીવાનું પાણી અને પાયાની સુવિધાઓ સુનિશ્ચિત કરવી જોઈએ.
શિક્ષણ બજેટ અંગે તેમણે નોંધ લીધી કે, વિદ્યાર્થીઓની સંખ્યા સતત વધી રહી છે, પરંતુ મહારાષ્ટ્રમાં શિક્ષણ બજેટ વર્ષોથી કુલ બજેટના 13 ટકાથી નીચે છે. આ ચિંતાજનક છે. તેમણે શાળાઓ માટે વધુ સંસાધનો ફાળવવા પર ભાર મૂક્યો.
આ પ્રસંગે તેમણે ડિજિટલ શિક્ષણના મહત્વ પર પણ પ્રકાશ પાડ્યો. સ્માર્ટ ક્લાસરૂમથી ગ્રામીણ વિદ્યાર્થીઓને આધુનિક શિક્ષણ મળી શકશે, એવી આશા તેમણે વ્યક્ત કરી. તેઓએ સ્થાનિક સત્તાવાળાઓ અને સમાજને શિક્ષણની ગુણવત્તા સુધારવા માટે સહયોગ કરવાની હાકલ કરી.