અમેરિકાના રાષ્ટ્રપતિ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પે આંતરરાષ્ટ્રીય વેપારમાં નવો વળાંક આપતા બીજા એક દેશ પર ૫૦ ટકા ટેરિફ લાદવાની જાહેરાત કરી છે. આ નિર્ણયથી વૈશ્વિક વેપાર સંઘર્ષમાં વધુ તીવ્રતા આવી છે. ટ્રમ્પ પ્રશાસન દ્વારા લેવામાં આવેલા આ પગલાનો ઉદ્દેશ્ય સ્થાનિક ઉદ્યોગોને સુરક્ષિત કરવા અને વેપાર સંતુલન સુધારવાનો છે.
આ ટેરિફની જાહેરાત એવા સમયે કરવામાં આવી છે જ્યારે ટ્રમ્પે અગાઉ ચીન, કેનેડા, મેક્સિકો સહિત અનેક દેશો પર ટેરિફ લાદ્યા છે. ગત મહિને જ તેઓએ યુરોપિયન યુનિયન પર સ્ટીલ અને એલ્યુમિનિયમ ટેરિફ લાદવાની વાત કરી હતી. હવે નવા ટેરિફને કારણે વેપાર યુદ્ધનો દાયરો વધતો જાય છે.
વ્હાઇટ હાઉસ તરફથી જારી કરવામાં આવેલા નિવેદનમાં જણાવાયું છે કે આ ટેરિફ એ દેશના અન્યાયી વેપાર વ્યવહારના જવાબમાં લાદવામાં આવ્યો છે. નિવેદનમાં કહેવામાં આવ્યું છે, "અમેરિકા હવે એવા દેશો સાથે વેપાર કરવાનું ચાલુ રાખી શકે નહીં જે અમારા ઉત્પાદકોનું નુકસાન કરે છે. આ ટેરિફ અમેરિકાના કામદારો અને ઉદ્યોગોની સુરક્ષા માટે જરૂરી છે."
જોકે, કયા દેશને આ ટેરિફનો સામનો કરવો પડશે તે અંગે સત્તાવાર રીતે જાહેર કરવામાં આવ્યું નથી. વર્તુળોના જણાવ્યા અનુસાર, આ નિર્ણય દક્ષિણ પૂર્વ એશિયાના કોઈ દેશ સાથે સંબંધિત હોઈ શકે છે, પરંતુ તેની પુષ્ટિ થઈ શકી નથી. નિષ્ણાતો માને છે કે આ પગલાથી વૈશ્વિક સપ્લાય ચેઇનમાં ખલેલ પહોંચશે અને ઉપભોક્તાના ભાવમાં વધારો થઈ શકે છે.
આર્થિક નિષ્ણાતોનું કહેવું છે કે ૫૦ ટકા ટેરિફ એ ખૂબ જ આક્રમક પગલું છે. આનાથી અમેરિકામાં આયાત થતાં માલસામાનની કિંમતમાં નોંધપાત્ર વધારો થશે, જેની સીધી અસર સામાન્ય નાગરિકો પર પડશે. વૈશ્વિક બજારોમાં આ જાહેરાત બાદ શેરબજારમાં અસ્થિરતા જોવા મળી છે. સ્ટોક માર્કેટમાં ઘટાડો થયો છે, જ્યારે ડોલરની માંગમાં વધારો થયો છે.
આ ટેરિફને કારણે અસરગ્રસ્ત દેશ સાથે રાજદ્વારી સંબંધોમાં તણાવ વધી શકે છે. ઘણા દેશોએ આ પગલાની ટીકા કરી છે અને જવાબી પગલાં લેવાની ચેતવણી આપી છે. અમેરિકાના મિત્ર દેશોએ પણ આ નિર્ણય અંગે ચિંતા વ્યક્ત કરી છે. યુરોપિયન યુનિયન, જાપાન અને દક્ષિણ કોરિયા જેવા દેશોએ વેપાર યુદ્ધને ટાળવા માટે વાટાઘાટોની હાકલ કરી છે.
ટ્રમ્પ પ્રશાસન હંમેશાથી 'અમેરિકા ફર્સ્ટ' ની નીતિ પર ભાર આપે છે. આ નીતિ હેઠળ તેઓ વેપારમાં અમેરિકાના હિતોને સર્વોપરી માને છે. તેમણે અનેક વખત કહ્યું છે કે જે દેશો અમેરિકા સાથે ભેદભાવપૂર્ણ વેપાર કરે છે તેઓને ટેરિફના રૂપમાં સજા કરવામાં આવશે. આ નવો ટેરિફ એ તેમની આ નીતિનું પરિણામ છે.
આ પગલાની અસર વૈશ્વિક અર્થતંત્ર પર પડશે, એવું આંતરરાષ્ટ્રીય મુદ્રા ભંડોળ (IMF) ના અધિકારીઓએ જણાવ્યું છે. તેમના મતે, વધતા ટેરિફથી વૈશ્વિક આર્થિક વૃદ્ધિ ધીમી પડી શકે છે અને મંદીનું જોખમ વધી શકે છે. અમેરિકાના મુખ્ય વેપારી ભાગીદારોએ પણ આ નિર્ણય પર ગંભીર ચિંતા વ્યક્ત કરી છે.
જો કે, ટ્રમ્પ સમર્થકો આ નિર્ણયને સાચો ગણાવે છે. તેમનું માનવું છે કે ટેરિફ લાદવાથી અમેરિકામાં રોજગારી વધશે અને સ્થાનિક ઉત્પાદનને પ્રોત્સાહન મળશે. તેઓ ટ્રમ્પના આ પગલાને લાંબા ગાળે ફાયદાકારક માને છે. આ ઘટનાક્રમથી સ્પષ્ટ થાય છે કે વૈશ્વિક વેપારનું ભાવિ હવે પહેલા કરતાં વધુ અનિશ્ચિત છે.
આ ટેરિફ ક્યારથી અમલમાં આવશે અને તેમાં કયા ઉત્પાદનોનો સમાવેશ થશે તે અંગે હજુ સ્પષ્ટતા નથી. સૂત્રોના જણાવ્યા અનુસાર, આગામી દિવસોમાં વધુ વિગતો જાહેર થવાની સંભાવના છે. ત્યાં સુધી, વેપારી જગત અને ઉદ્યોગો આ મુદ્દે સતર્ક નજરે દેખાઈ રહ્યા છે.