સુરત શહેરના નાનપુરા-લક્કડકોટ વિસ્તારમાં આવેલી માછલી બજાર (ફિશ માર્કેટ)માં પ્રધાનમંત્રી નરેન્દ્ર મોદીના નામ સાથે 'નરેન્દ્ર મોદી હોલસેલ ફિશ માર્કેટ' નામનું બોર્ડ લગાવવામાં આવ્યું છે. આ બોર્ડ લગાવતા જ સ્થાનિક રાજકીય અને સામાજિક વર્તુળોમાં ચર્ચા શરૂ થઈ ગઈ છે. કેટલાક લોકોએ આ પગલાને આવકાર્યું છે, જ્યારે અન્યોએ વાંધો ઉઠાવ્યો છે.
આ બજાર સુરતના ઐતિહાસિક વેપારી વિસ્તારમાં આવેલું છે. અહીં મોટી સંખ્યામાં માછલી વેપારીઓ પોતાનો વ્યવસાય કરે છે. સ્થાનિક વેપારી સંગઠન અથવા માર્કેટ સમિતિ દ્વારા આ નામ રાખવામાં આવ્યું હોવાનું કહેવાય છે. જો કે, આ અંગે સત્તાવાર પુષ્ટિ મળી નથી. બોર્ડ લગાવ્યા બાદ સોશિયલ મીડિયા પર તેની તસવીરો વાયરલ થઈ છે.
આ ઘટનાને પગલે રાજકીય પક્ષોમાં અલગ-અલગ પ્રતિક્રિયાઓ જોવા મળી રહી છે. ભારતીય જનતા પાર્ટીના સ્થાનિક નેતાઓએ આ નામના સમર્થનમાં નિવેદન આપ્યું છે. તેમણે કહ્યું કે પ્રધાનમંત્રી નરેન્દ્ર મોદીનું નામ આપવાથી બજારની ઓળખ વધશે. વિરોધી પક્ષોના નેતાઓએ આ પગલાને અયોગ્ય ગણાવ્યું છે અને કહ્યું છે કે જાહેર સ્થળોના નામ રાજકીય નેતાઓના નામ પર રાખવા યોગ્ય નથી. કેટલાક સ્થાનિક નાગરિકોએ પણ અભિપ્રાય આપ્યો છે કે માછલી બજાર જેવી જાહેર સુવિધાને વ્યક્તિના નામ સાથે જોડવી અનુચિત છે.
આ પહેલા પણ ગુજરાતમાં અનેક જાહેર સ્થળો, માર્કેટ અને રસ્તાઓનું નામ રાજકીય નેતાઓના નામ પર રાખવામાં આવ્યું છે. આવા પ્રસંગોએ પણ વિવાદ થયો છે. આ વિવાદમાં નામકરણની પ્રક્રિયા કેવી રીતે થાય છે તે મહત્વનો પ્રશ્ન છે. શું આ નામકરણ માટે સ્થાનિક પ્રશાસનની મંજૂરી લેવામાં આવી છે? શું આ નામકરણમાં સ્થાનિક લોકોનો અભિપ્રાય લેવામાં આવ્યો છે? આવા પ્રશ્નો ઉઠી રહ્યા છે. સામાન્ય રીતે, જાહેર સ્થળો પર નામ મૂકવા માટે સ્થાનિક મ્યુનિસિપલ કોર્પોરેશનની પરવાનગી જરૂરી હોય છે. જો આ પરવાનગી વિના બોર્ડ લગાવવામાં આવ્યું હોય તો તે નિયમોનો ભંગ ગણાઈ શકે છે. સુરત મ્યુનિસિપલ કોર્પોરેશન (એસએમસી) તરફથી હજુ સુધી આ અંગે કોઈ સત્તાવાર નિવેદન આવ્યું નથી. સૂત્રોના જણાવ્યા અનુસાર, આ બોર્ડ લગાવવા અંગે માર્કેટ સંચાલન સમિતિની બેઠકમાં ઠરાવ પસાર કરવામાં આવ્યો હોવાનું કહેવાય છે, જોકે તેની પારદર્શિતા અંગે પ્રશ્નો છે.
વેપારીઓમાં પણ અલગ-અલગ મંતવ્યો જોવા મળે છે. કેટલાક વેપારીઓ માને છે કે મોદી નામ આવવાથી બજારની ઓળખ થશે અને લોકો વધુ આકર્ષાશે. કેટલાક વેપારીઓએ ચિંતા વ્યક્ત કરી છે કે આ વિવાદથી બજારની શાંતિ ખોરવાઈ શકે છે અને તેમના વ્યવસાય પર અસર પડી શકે છે. એક વેપારીએ નામ ન આપવા માંગતા કહ્યું, "અમારો ધંધો છે, રાજકારણ સાથે અમારે શું? હવે આ વિવાદને કારણે લોકોનું ધ્યાન અમારા વ્યવસાય તરફ નહીં, પણ આ નામકરણ તરફ જશે." બીજા વેપારીએ કહ્યું, "નરેન્દ્ર મોદી દેશના વડાપ્રધાન છે, તેમના નામથી કોઈ વાંધો નથી. પરંતુ આ નામ કોના અધિકારે રાખવામાં આવ્યું છે તે જાણવું જોઈએ."
આ ઘટના સ્થાનિક સ્વરાજ્ય અને નાગરિક સંલગ્નતાના સંદર્ભમાં પણ મહત્વની છે. જાહેર જગ્યાઓના નામકરણમાં સ્થાનિક લોકોની ભાગીદારી હોવી જોઈએ. આ પ્રકારના નિર્ણયો એકપક્ષીય રીતે ન થવા જોઈએ. નામકરણની પ્રક્રિયા પારદર્શક હોવી જોઈએ અને કાયદાનું પાલન થવું જોઈએ. હાલમાં, આ મુદ્દે સ્થાનિક પ્રશાસન દ્વારા શું કાર્યવાહી થાય છે તે જોવું મહત્વનું રહેશે. આ સાથે, નાગરિકો અને રાજકીય પક્ષો તરફથી ઉઠાવવામાં આવતા સવાલોના જવાબ પણ આપવા પડશે. જો કોઈ નિયમોનો ભંગ થયો હોય તો સંબંધિત અધિકારીએ જરૂરી કાર્યવાહી કરવી પડશે.
સુરત શહેર ગુજરાતનું મોટું વેપારી કેન્દ્ર છે. અહીં વિવિધ પ્રકારના બજારો અને વ્યવસાયો છે. આવા વિવાદોને કારણે શહેરની છબી પર પણ અસર પડી શકે છે. આથી, સ્થાનિક તંત્ર અને નાગરિકો પાસેથી સમજદારીની અપેક્ષા રાખવામાં આવે છે. આ મુદ્દો હવે લોકોના ધ્યાન પર છે, અને ટૂંક સમયમાં જ તેના પર આગળની કાર્યવાહી થશે તેવી શક્યતા છે. અમે આ મુદ્દા પર નજર રાખીશું અને વધુ માહિતી મળતાં રિપોર્ટ કરીશું.