ભારતના વિદેશ મંત્રી એસ. જયશંકરે 24 ઑગસ્ટે મોસ્કો ખાતે રશિયાના રાષ્ટ્રપ્રમુખ વ્લાદિમીર પુતિન સાથે મુલાકાત કરી. આ બેઠકમાં બંને દેશોના દ્વિપક્ષીય સંબંધો, આર્થિક સહયોગ અને વૈશ્વિક મુદ્દાઓ પર વિગતવાર ચર્ચા થઈ હતી.
મુલાકાત દરમિયાન જયશંકરે પુતિનને આગામી વર્ષે ભારતમાં યોજાનારી BRICS સમિટમાં ભાગ લેવાનું આમંત્રણ આપ્યું હતું. તેમણે જણાવ્યું કે દિલ્હી BRICS સમિટ 2026માં પુતિનનું સ્વાગત કરવા તૈયાર છે. પુતિને પ્રતિભાવમાં વડાપ્રધાન નરેન્દ્ર મોદીને શુભકામનાઓ પાઠવી હતી અને કિર્ગિસ્તાનમાં યોજાનારી શાંઘાઈ કોઓપરેશન ઑર્ગેનાઇઝેશન (SCO) શિખર સંમેલન દરમિયાન તેમની સાથે રૂબરૂ મુલાકાત કરવાની ઇચ્છા વ્યક્ત કરી હતી.
વિદેશ મંત્રી જયશંકરે પુતિન સાથેની વાતચીતમાં કહ્યું, "વડાપ્રધાન મોદીએ મને એક અંગત સંદેશ આપ્યો છે જે હું તમને સોંપવા માંગુ છું. અમારા આંતર-સરકારી પંચની બેઠક સંપન્ન થઈ છે અને મને લાગે છે કે અમારી પાસે તમને રજૂ કરવા માટે એક સારો અહેવાલ છે." તેમણે ઉમેર્યું કે આર્થિક સહયોગ, વેપાર, ઊર્જા, ખાતર, પરમાણુ ઊર્જા સહિતના ક્ષેત્રોમાં સહયોગ નોંધપાત્ર રીતે વધ્યો છે.
રશિયન રાષ્ટ્રપ્રમુખ પુતિને પોતાના વક્તવ્યમાં બંને દેશો વચ્ચેના વેપારમાં થયેલા વધારાનો શ્રેય ભારતીય વડાપ્રધાનને આપ્યો હતો. તેમણે કહ્યું, "તમારી આજની યાત્રા બંને દેશો વચ્ચે દાયકાઓથી ચાલી આવતા સંબંધોની મજબૂતી દર્શાવે છે." ઉલ્લેખનીય છે કે ડિસેમ્બર 2025માં પુતિનના ભારત પ્રવાસ દરમિયાન બંને દેશોએ સાથે મળીને વર્ષ 2030 સુધીમાં પરસ્પર વેપારને 100 અબજ ડૉલર સુધી પહોંચાડવાનું લક્ષ્ય નક્કી કર્યું હતું.
આ મુલાકાત એવા સમયે થઈ રહી છે જ્યારે રશિયા પર પશ્ચિમી દેશોના પ્રતિબંધો લાદવામાં આવ્યા છે. છતાં ભારત પોતાની સ્વતંત્ર વિદેશ નીતિ જાળવી રાખીને રશિયા સાથેના આર્થિક અને રાજદ્વારી સંબંધોને મજબૂત બનાવી રહ્યું છે. ભારત હાલમાં રશિયન તેલનો બીજો સૌથી મોટો ખરીદદાર છે, જે વેપાર સંબંધોની ગાઢતા દર્શાવે છે.
સૂત્રો અનુસાર, પુતિન 12-13 સપ્ટેમ્બરના રોજ દિલ્હીમાં યોજાનારા BRICS શિખર સંમેલનમાં ભાગ લેવા ભારત આવી શકે છે. આ ઉપરાંત, SCO શિખર સંમેલનમાં પીએમ મોદી અને પુતિન વચ્ચે દ્વિપક્ષીય મુલાકાત થવાની સંભાવના છે. બંને નેતાઓ વચ્ચેની વાતચીતમાં ક્ષેત્રીય સુરક્ષા અને વૈશ્વિક આર્થિક મુદ્દાઓને લઈને પણ વિચાર-વિમર્શ થઈ શકે છે.
નિષ્ણાતોના મતે, ભારત-રશિયા સંબંધો ભૌગોલિક રાજનીતિના પડકારો છતાં સ્થિર છે. બંને દેશો વચ્ચે રક્ષા, ઊર્જા અને વિજ્ઞાન ક્ષેત્રે લાંબા સમયથી સહયોગ ચાલી રહ્યો છે. વધતા વેપાર અને રાજદ્વારી આદાન-પ્રદાનથી સંબંધો વધુ ઘનિષ્ઠ બનશે તેવી અપેક્ષા છે.