યુનાઇટેડ ફોરમ ઑફ બેંક યુનિયન્સ (UFBU) એ દેશભરની બેંકોમાં હડતાળની જાહેરાત કરી છે. કર્મચારીઓ અને અધિકારીઓના સંગઠનોના સંયુક્ત મંચે સપ્ટેમ્બર મહિનામાં ચાર દિવસ અને ત્યારબાદ અનિશ્ચિતકાળ માટે આંદોલનનું આયોજન કર્યું છે. આ હડતાળથી બેંકિંગ સેવાઓ પર અસર થવાની સંભાવના છે.
હડતાળના સમયપત્રક મુજબ, 11 સપ્ટેમ્બરના રોજ એક દિવસની હડતાળ રહેશે. આ સાથે શનિવાર અને રવિવારની રજાઓ મળવાથી બેંકો સતત ત્રણ દિવસ બંધ રહે તેવી સ્થિતિ રચાશે. ત્યારબાદ 28, 29 અને 30 સપ્ટેમ્બર દરમિયાન સતત ત્રણ દિવસની હડતાળ યોજવામાં આવશે. આ તારીખોમાં પણ શનિવાર-રવિવારની રજાઓ ઉમેરાતાં બેંકો સતત પાંચ દિવસ બંધ રહેશે.
જો આ દરમિયાન કર્મચારીઓની માંગણીઓનો સ્વીકાર નહીં થાય, તો 26 ઑક્ટોબરથી અનિશ્ચિતકાળની હડતાળ શરૂ કરવામાં આવશે. આ હડતાળ બેંકિંગ ક્ષેત્ર માટે ગંભીર પરિણામ લાવી શકે છે. સરકાર અને બેંક સંચાલકોએ માંગણીઓ પર વિચાર કરવો પડશે.
યુનિયનોની મુખ્ય માંગણીઓમાં 5-દિવસીય બેંકિંગ કાર્યસપ્તાહ લાગુ કરવાનો અને પરફોર્મન્સ લિંક્ડ ઇન્સેન્ટિવ (PLI) સ્કીમમાં સુધારા કરવાનો સમાવેશ થાય છે. બેંક કર્મચારીઓના સંગઠનોનું કહેવું છે કે, 12મા દ્વિપક્ષીય કરારમાં 5-દિવસીય બેંકિંગની ભલામણ કરવામાં આવી હતી. 8 માર્ચ 2024ના રોજ થયેલા આ કરારમાં સોમવારથી શુક્રવાર સુધી કામકાજનો સમય 40 મિનિટ વધારીને અઠવાડિયાના પાંચ દિવસ બેંક ખુલ્લી રાખવાની દરખાસ્તને મંજૂરી આપવામાં આવી હતી. પરંતુ હજુ સુધી સરકારે તેના પર અમલીકરણની મંજૂરી આપી નથી.
બીજી માંગણી PLI સ્કીમ સાથે સંબંધિત છે. યુનિયનોનો આરોપ છે કે, હાલની PLI સ્કીમમાં અધિકારીઓ અને સામાન્ય કર્મચારીઓ વચ્ચે પ્રોત્સાહન રકમમાં ઘણો મોટો તફાવત છે. આ ભેદભાવપૂર્ણ છે અને તેને દૂર કરવા માટે સ્કીમમાં સુધારો જરૂરી છે. કર્મચારી સંગઠનો માંગ કરે છે કે, તમામ સ્તરના કર્મચારીઓ માટે ન્યાયી પ્રોત્સાહન મળે.
UFBU એ બેંક કર્મચારીઓ અને અધિકારીઓના મુખ્ય સંગઠનોનું સંયુક્ત મંચ છે. આ મંચ દ્વારા પહેલા પણ વિવિધ માંગણીઓ માટે આંદોલનો થયાં છે. હાલની હડતાળને કારણે રાષ્ટ્રીયકૃત બેંકની શાખાઓમાં કામકાજ બંધ રહી શકે છે. ગ્રાહકોને સલાહ આપવામાં આવે છે કે, તેઓ તેમના જરૂરી બેંકિંગ વ્યવહારો હડતાળ પહેલાં પતાવી લે. ખાસ કરીને ચેક ભરવા, રોકડ જમા કરાવવા, લોન કિસ્ત ભરવા જેવી કામગીરી અગાઉથી પૂર્ણ કરવી ઉચિત છે.
જોકે, એ નોંધવું અગત્યનું છે કે, હડતાળના દિવસે ATM, ડેબિટ કાર્ડ, ક્રેડિટ કાર્ડ અને ઑનલાઇન બેંકિંગ જેવી ડિજિટલ સેવાઓ સામાન્ય રીતે ચાલુ રહે છે. પરંતુ બેંક શાખામાં થતું વ્યવહારો બંધ રહેશે. આથી ગ્રાહકો વૈકલ્પિક માધ્યમોનો ઉપયોગ કરી શકે છે. બેંકિંગ ક્ષેત્ર દેશની અર્થવ્યવસ્થાની કરોડરજ્જુ છે, એટલે આ હડતાળની અસર માત્ર ગ્રાહકો પર જ નહીં, પરંતુ વેપાર-ઉદ્યોગ ક્ષેત્રે પણ પડી શકે છે.
સરકાર અને બેંક સંચાલકો દ્વારા માંગણીઓ પર વાટાઘાટો થાય, તો હડતાળ ટાળી શકાય તેમ છે. જો વાટાઘાટો નિષ્ફળ જાય, તો ઑક્ટોબરમાં અનિશ્ચિતકાળની હડતાળ બેંકિંગ ક્ષેત્ર માટે મોટી ચિંતાનો વિષય બની શકે છે. આ સમગ્ર મામલો રાષ્ટ્રીય અર્થવ્યવસ્થા સાથે સંકળાયેલો છે, એટલે તેના પર નજીકથી નજર રાખવામાં આવશે.