સુરત શહેરમાં આગામી તહેવારોની ઋતુને ધ્યાનમાં રાખીને મનપા (સુરત મ્યુનિસિપલ કોર્પોરેશન) ની ખાદ્ય સુરક્ષા શાખાએ પોતાની તપાસ વધારી છે. તહેવારો દરમિયાન મિઠાઈ, નમકીન, દૂધ અને અન્ય ખાદ્ય પદાર્થોની માંગમાં નોંધપાત્ર વધારો થાય છે, ત્યારે આરોગ્ય અધિકારીઓ ભેળસેળ અને ગુણવત્તા ચકાસવા માટે ખાસ ઝુંબેશ ચલાવવાની તૈયારીમાં છે.
મનપાના આરોગ્ય વિભાગના અધિકારીઓ અનુસાર, તહેવારો પહેલાં દર વર્ષે વેપારીઓ પાસે લાયસન્સ અને ફૂડ સેફ્ટી માનકોનું પાલન થાય છે કે કેમ તેની ચકાસણી કરવામાં આવે છે. આ વર્ષે પણ ટીમો બજારોમાં રેમ્ડમ સેમ્પલ લઈને લેબોરેટરીમાં મોકલશે. ખાદ્ય પદાર્થોમાં મળતી ભેળસેળ, જાળવણી માટેનાં પ્રિઝર્વેટિવ્ઝ અને રંગોની માત્રા તપાસવામાં આવશે. ખાસ કરીને મિઠાઈમાં ખોટા રંગ, દૂધમાં પાણી કે યુરિયા, અને તેલમાં ઓલિયો રેઝિન જેવી ભેળસેળ પર નજર રાખવામાં આવશે.
આ અભિયાનનો હેતુ ગ્રાહકોની સલામતી સુનિશ્ચિત કરવાનો છે, તેમજ ખાદ્ય ઉત્પાદકો અને વેપારીઓને કાયદાકીય નિયમોનું પાલન કરવા પ્રોત્સાહિત કરવાનો છે. જેમની પાસે યોગ્ય લાયસન્સ ન હોય, અથવા તો તેઓ ભેળસેળ કરતા પકડાય, તેમની સામે ફૂડ સેફ્ટી એન્ડ સ્ટાન્ડર્ડ્સ એક્ટ (FSSAI) 2006 હેઠળ કાર્યવાહી કરવામાં આવશે. દંડની સાથે કેટલાક કિસ્સામાં ફરિયાદ પણ નોંધવામાં આવી શકે છે.
મનપાના ખાદ્ય સુરક્ષા અધિકારીએ જણાવ્યું કે, તહેવારોના સમયે મોટી સંખ્યામાં લોકો બહારથી મીઠાઈ અને ખાવાની વસ્તુઓ ખરીદે છે. આથી અમે દરેક વોર્ડમાં અલગ ટીમ બનાવી છે જે દુકાનો અને ઉત્પાદન એકમોની મુલાકાત લેશે. સેમ્પલિંગ ઉપરાંત, વેપારીઓને સ્વચ્છતા જાળવવા અને ઉત્પાદનની તારીખ ચકાસવાની સૂચના આપવામાં આવશે. નાશવંત ખાદ્ય પદાર્થોની સંગ્રહણ સ્થિતિ પણ તપાસવામાં આવશે.
નાગરિકોને પણ જાગૃત રહેવા અપીલ કરવામાં આવી છે. જો તેઓને કોઈ દુકાનમાં ખાદ્ય પદાર્થમાં ભેળસેળ હોવાની શંકા થાય, તો તરત જ મનપાના હેલ્પલાઇન નંબર પર જાણ કરવી જોઈએ. ઉપભોક્તા પોતાની ફરિયાદ નોંધાવી શકે છે, અને પક્ષપાત વગર તપાસ થશે તેવી ખાતરી આપવામાં આવી છે.
આવા અભિયાનો પહેલા પણ યોજવામાં આવ્યા છે, અને તેનાં હકારાત્મક પરિણામો મળ્યા છે. ગયા વર્ષે તહેવારો દરમિયાન મનપા દ્વારા લેવામાં આવેલા 350 જેટલા સેમ્પલમાંથી લગભગ 15 ટકા સેમ્પલ ધોરણો પર ખરા ઉતર્યા ન હતા. આ વખતે વધુ કડકાઈ લાગુ કરવામાં આવશે, જેથી ગ્રાહકોને શુદ્ધ અને સલામત ખોરાક મળે.
નિષ્ણાતોનું માનવું છે કે, ખાદ્ય સુરક્ષા માત્ર સરકારી તંત્રની જવાબદારી નથી, પણ ઉત્પાદકો અને વેપારીઓની પણ નૈતિક જવાબદારી છે. તહેવારોની ખરીદી કરતી વખતે ગ્રાહકોએ પેકિંગ પર લાયસન્સ નંબર, ઉત્પાદન અને સમાપ્તિ તારીખ જોવી જોઈએ. આ સાથે જો કોઈ ઉત્પાદન સસ્તું કે આકર્ષક લાગે, પણ તેની ગુણવત્તા શંકાસ્પદ હોય તો ખરીદવાનું ટાળવું જોઈએ.
સુરત શહેર ગુજરાતનું આર્થિક કેન્દ્ર હોવાથી અહીં ખાદ્ય સુરક્ષા પર વિશેષ ધ્યાન આપવામાં આવે છે. મનપાની આ કાર્યવાહીને કારણે લોકોમાં વિશ્વાસ વધ્યો છે કે તેઓ તહેવારોમાં ઉજવણી કરી શકશે, અને અજાણી બીમારીનો ભય નહીં રહે. જાહેર આરોગ્યને ધ્યાનમાં રાખીને આવા નિરીક્ષણ સમગ્ર વર્ષ દરમિયાન ચાલુ રહે તેવી પણ માંગ થઈ રહી છે.