અમદાવાદ મ્યુનિસિપલ કોર્પોરેશન (એએમસી) શહેરના વિકાસ અને સંચાલનમાં ટેકનોલોજીનો ઉપયોગ વધારવા માટે સતત પ્રયત્નશીલ છે. તાજેતરમાં એએમસીએ એક મહત્ત્વાકાંક્ષી પ્રોજેક્ટની જાહેરાત કરી છે, જે હેઠળ શહેરનો સંપૂર્ણ 3D નકશો તૈયાર કરવામાં આવશે. આ પ્રોજેક્ટ માટે રૂ. 240 કરોડનો ખર્ચ અંદાજવામાં આવ્યો છે.
આ પ્રોજેક્ટ હેઠળ શહેરના 2500 કિલોમીટર લાંબા રસ્તાઓ અને આશરે 25 લાખ મિલકતોનો સર્વે કરવામાં આવશે. સર્વે માટે લેસર લાઈટ ટેકનોલોજી (LIDAR) અને હાઈ-રેઝોલ્યુશન ફોટોગ્રાફીનો ઉપયોગ કરવામાં આવશે. 600 ચોરસ કિલોમીટર વિસ્તારમાં આ સર્વે થશે, જેના આધારે શહેરનું 2D અને 3D મોડલ તૈયાર કરવામાં આવશે. આ મોડલની મદદથી રસ્તાઓ, ઇમારતો અને અન્ય માળખાંની સચોટ માહિતી મળશે.
સર્વે દરમિયાન દરેક મિલકતનું જીઓ કોડિંગ કરવામાં આવશે, એટલે કે દરેક મિલકતને ભૌગોલિક ઓળખ મળશે. આ રીતે દરેક ઘરને અનન્ય ડિજિટલ ડોર ID આપવામાં આવશે. આ IDનો ઉપયોગ મિલકત કર, પાણી બિલ, ગૃહ લોન અને અન્ય સેવાઓ સાથે જોડી શકાશે. તેનાથી મિલકત સંબંધિત દસ્તાવેજોનું સંચાલન સરળ બનશે.
શહેરમાં જમીન નીચે પાણી, ગટર, ગેસ અને વીજળીની લાઈનો વિશે ઘણી વખત સચોટ માહિતી ન હોવાને કારણે સમસ્યાઓ ઊભી થાય છે. આ પ્રોજેક્ટ હેઠળ 5200 કિલોમીટર લાંબી ભૂગર્ભ યુટિલિટી લાઈનોનો પણ નકશો બનાવવામાં આવશે. આ નકશાની મદદથી કોઈ પણ ખોદકામ પહેલાં ભૂગર્ભ માળખાની માહિતી મળી શકશે, જેનાથી નુકસાન અટકાવી શકાશે.
આ ડેટાને શહેરના સંચાલનમાં ઉપયોગી બનાવવા માટે 12 જિયોગ્રાફિક ઇન્ફોર્મેશન સિસ્ટમ (GIS) આધારિત એપ્લિકેશનો વિકસાવવામાં આવશે. આ એપ્લિકેશનો ટાઉન પ્લાનિંગ, ડિઝાસ્ટર મેનેજમેન્ટ, આરોગ્ય સેવાઓ અને નાગરિક પોર્ટલ સાથે સંકળાયેલી હશે. હાલમાં અમલમાં રહેલી પ્રોપર્ટી ટેક્સ, સીસીઆરએસ અને સ્કાડા સિસ્ટમ સાથે પણ આ ડેટાને જોડવામાં આવશે. આમ થવાથી મિલકતોના રજિસ્ટર અને કાનૂની કબ્જાના દસ્તાવેજો ડિજિટલ સ્વરૂપે સાચવી શકાશે.
આ પ્રોજેક્ટ પૂર્ણ કરવા માટે અઢી વર્ષનો સમય નક્કી કરવામાં આવ્યો છે. પ્રોજેક્ટ પૂર્ણ થયા બાદ દર વર્ષે સેટેલાઈટ ઈમેજ મેળવીને તેમાં મશીન લર્નિંગ ટેકનોલોજી દ્વારા ફેરફારો શોધી કાઢવામાં આવશે અને નકશો અપડેટ કરવામાં આવશે. આ રીતે શહેરનો ડેટા હંમેશાં અદ્યતન રહેશે, જેનાથી રીંગ રોડની આસપાસ વિકસતા નવા વિસ્તારોની માહિતી પણ સતત મળતી રહેશે.
આ પ્રોજેક્ટથી શહેરી આયોજનમાં સુધારો થશે, મિલકત કરની વસૂલાતમાં પારદર્શિતા આવશે અને કટોકટીની સ્થિતિમાં રાહત કાર્યને વેગ મળશે. આ સાથે નાગરિકોને ઑનલાઇન સેવાઓનો લાભ લેવામાં પણ સરળતા થશે. શહેરનો આ 3D નકશો ભવિષ્યના વિકાસનું આયોજન કરવામાં મહત્ત્વનો આધાર બનશે.