કેન્દ્ર સરકારના લાખો કર્મચારીઓ અને પેન્શનરો માટે 8મા પગાર પંચની ભલામણો અત્યંત મહત્વની રહેશે. આ પગાર પંચમાં પેન્શન નિયમોમાં સુધારા થવાની શક્યતા છે. આ દરમિયાન, દેશભરના પેન્શનર સંગઠનોએ એક મોટી માગ કરી છે - પેન્શનની એકસાથે મળતી રકમ (કમ્યુટેડ પેન્શન)ની વસૂલાતનો સમયગાળો ઘટાડવો.
હાલમાં વર્તમાન નિયમ મુજબ, સરકારી કર્મચારી નિવૃત્તિ સમયે તેના પેન્શનના 40% સુધીની રકમ એકસાથે મેળવી શકે છે. આ રકમ 'કમ્યુટેડ પેન્શન' તરીકે ઓળખાય છે. આ રકમ સરકારે ઉછીની આપેલી ગણાય છે, જે પેન્શનરે પોતાના માસિક પેન્શનમાંથી ચૂકવવાની હોય છે. આ કપાત 15 વર્ષ સુધી ચાલુ રહે છે. 15 વર્ષ પૂર્ણ થયા બાદ જ પેન્શનરને સંપૂર્ણ પેન્શન મળે છે.
પેન્શનર સંગઠનો દલીલ કરે છે કે આ 15 વર્ષનો નિયમ લગભગ 39 વર્ષ જૂનો છે. તે સમયે નાણાકીય સ્થિતિ, વ્યાજ દર, આયુષ્ય અને ફુગાવાનો દર એકદમ અલગ હતો. હાલની આર્થિક સ્થિતિમાં, કમ્યુટેડ પેન્શનની રકમ સરકારને 10 થી 11 વર્ષમાં પરત મળી જાય છે. તેથી, 15 વર્ષ સુધી કપાત કરવાની જરૂર નથી. સંગઠનો આ સમયગાળો ઘટાડીને 11 કે 12 વર્ષ કરવાની માગ કરી રહ્યા છે.
આ ફેરફારથી પેન્શનરોને શું લાભ થશે? ચાલો ગણિત સમજીએ. ધારો કે એક કર્મચારીનું મૂળ પેન્શન (basic pension) 35,000 રૂપિયા છે. તેણે નિવૃત્તિ સમયે 40% કમ્યુટેડ પેન્શન લીધું. એટલે કે 14,000 રૂપિયા પ્રતિ મહિનાના હિસાબે એકસાથે લીધા. આ રકમ પાછી ચૂકવવા માટે પેન્શનમાંથી દર મહિને 14,000 રૂપિયા કાપવામાં આવશે. હાલના નિયમ મુજબ આ કપાત 15 વર્ષ ચાલશે. જો નિયમ બદલીને 11 વર્ષ કરવામાં આવે, તો 11 વર્ષ પછી પેન્શનરને 14,000 રૂપિયા પ્રતિ મહિને વધુ મળવા લાગશે. એટલે કે 4 વર્ષ વહેલા. આ 4 વર્ષમાં કુલ વધારાની રકમ 14,000 x 12 x 4 = 6,72,000 રૂપિયા થાય છે, જે લગભગ 6.75 લાખ છે.
પેન્શનર સંગઠનોએ સરકારને નિયમ 10A હેઠળ આ સમયગાળાની સમીક્ષા કરવાની ભલામણ પણ કરી છે. તેઓ ચાહે છે કે 8મા પગાર પંચની સમીક્ષા કરતી વખતે આ મુદ્દાને ગંભીરતાથી ધ્યાનમાં લેવાય. જો આ માગ સ્વીકારાય, તો દેશના લાખો નિવૃત્ત સરકારી કર્મચારીઓને નાણાકીય રાહત મળશે. વૃદ્ધાવસ્થામાં તેમની આવકમાં વધારો થશે, જે તેમના જીવનધોરણને સુધારવામાં મદદ કરશે.
જો કે, હજુ સુધી સરકાર તરફથી કોઈ સત્તાવાર નિર્ણય લેવાયો નથી. આ માગ પર પગાર પંચ અને સરકારે વિચારણા કરવાની છે. નિર્ણય થાય ત્યાં સુધી પેન્શનરોને રાહ જોવી પડશે. આ સમાચાર ફક્ત પેન્શનર સંગઠનોની માગ પર આધારિત છે, અને કોઈ સત્તાવાર ફેરફાર હજુ જાહેર થયો નથી.